Als je specifieke vragen hebt over het project, stuur dan een e-mail naar info@houseofagroecolgy.org
Het project werd gelanceerd op de CRA-W in Gembloux op 30 mei 2024. Hieronder vindt u de CRA-W presentatie over durumtarwe teeltpraktijken en de Basta Kick-off presentatie.
Het Basta project is een EIP (European Innovation Partnership) dat loopt van mei 2024 tot mei 2026 en de creatie van een Belgische durumtarwesector onderzoekt. Boeren en partners die duurzaam willen investeren, werken samen om 100% Belgisch deeg te realiseren.
Agro-ecologische technieken boeken vooruitgang, maar winstgevende vruchtwisseling blijft voor veel boeren een uitdaging. Door regionale samenwerking tussen boeren willen we deze uitdaging aangaan.
Klimaatverandering biedt kansen en de ervaring leert dat de teelt van durumtarwe in Vlaanderen en Wallonië veelbelovend is. In twee regionale clusters brengen we de theorie in praktijk door middel van agro-ecologische training, bezoeken en gesprekken met zeven boeren, twee teeltadviseurs en een inkoper. We onderzoeken agro-ecologische technieken om kwaliteitsopbrengsten te behalen en de bodemvruchtbaarheid te verbeteren, terwijl we een sterke waardeketen opbouwen.
Het project richt zich op GLB-doelstellingen, waaronder de waardeketen, klimaat, biodiversiteit, inkomen en innovatie, en versterkt daarmee de positie van de boer. We spelen ook in op de maatschappelijke vraag naar lokale ingrediënten.
Partners :
- Boerenbond – Bart Thoelen : coördinatie, communicatie en administratie
- HoA – Frances Schutte : inhoudelijke implementatie
- ILVO – Koen Willekens : bodemanalyse en zaadverdeling
- Inagro – Lieven Delanote : ondersteuning van 3 landbouwers in de regio West-Vlaanderen en veldproeven
- Stefan Muijtjens : ondersteuning van 4 landbouwers in de regio Pajottenland
- Soubry : aankoop, verwerking, feedback, fair trade overeenkomsten
- Agriculteurs : telen, oogsten, Agro-Eco experimenten, leernetwerk
De verschillende onderwerpen die worden bestudeerd zijn :
- Kennis van het gewas: onderzoek naar geschikte durumtarwerassen en teelttechnieken
- Opvolging van de toegepaste agro-ecologische maatregelen (werktuigen, advies, teeltplan)
- Potentieel van durumtarwe in relatie tot verwerking: proeven op primair en secundair verwerkingsniveau
- Duurzame waardeketen: kader voor duurzame en eerlijke handelsovereenkomsten
Ervaringen uit het eerste teeltjaar
Agro-ecologie?
De zeven landbouwers en twee teeltbegeleiders onderzoeken welke agro-ecologische technieken in de teelt van harde tarwe haalbaar zijn om zowel een kwalitatieve opbrengst voor verwerking als bodemwinst te genereren. Denk hierbij aan inzaaien van groenbemester, niet-kerende grondbewerking, organische bemesting, rollen en het sterk beperken of zelfs volledig uitsluiten van chemische gewasbescherming.
Sommige deelnemers gingen daarin best ver, anderen zetten kleinere stapjes. Via een regeneratie-index wordt de impact van deze maatregelen op bedrijfsniveau ook gemeten. Het doel is om objectief vast te stellen waar elke landbouwer momenteel al staat, welke verbeterpunten hij heeft en de evolutie op te volgen na enkele jaren. De landbouwer kiest zelf waar hij eerst aan wil werken en hoe snel hij wil vooruitgaan.
Voor het perspectief op het meten van bodemwinst werd partner ILVO ingeschakeld. In de bodemanalyse werd de focus gelegd op onder meer het percentage organische stof en totale stikstof en de bacteriële activiteit op de percelen. Spreiding van de waarden tussen de landbouwers, leidde alvast tot enkele interessante discussies en nieuwe ideeën voor het volgende seizoen.
Ervaringen uit het eerste teeltjaar
De gemiddelde opbrengst in het eerste teeltjaar lag op proefveldniveau (Inagro) op 7,80 ton en op praktijk niveau op 5,82 ton per hectare. Een relatief zachte winter en droge zomer met een vroege oogst hebben zeker bijgedragen aan dit resultaat. Ook het eiwitgehalte zat voor het merendeel van de landbouwers goed.
Afzet & prijszetting
De opzet is om vanuit regionale clusters tot het opzetten van een duurzame regionale keten te komen. Met een partner als Soubry, regionale marktleider in het verwerken van durum tarwe tot pasta, werd alvast afzetzekerheid gegarandeerd. Samen met de landbouwers werd een oefening gemaakt rond een aanvaardbare kostprijs, als uitgangspunt voor de prijsbesprekingen met afnemer Soubry. Ook kostprijsverhogende en -verlagende agro-ecologische toepassingen werden hier in detail bekeken.
Vaststelling is dat, ondanks een mooie opbrengst, louter de marktprijs onvoldoende kostendekkend is op groepsniveau. Om een duurzame keten uit te bouwen, wordt in de huidige fase van het project onderzocht hoe duurzaamheids- en risicopremies of een getrapt prijszettingsmodel, deels gebaseerd op kostprijs, haalbaar en betaalbaar blijven voor zowel landbouwer als afnemer. Éen jaar ervaring is natuurlijk nog veel te kort om uitspraken te kunnen doen. Daarom wil Soubry zich ook engageren om ook na afloop van dit project verder te blijven werken met dezelfde boerengroep.
